Рэчыва 1,3,7 - трымэтылксантын мае шмат традыцыйных назваў, але найбольшы распаўсюд атрымала менавіта "кафеін". Гэта бесколернае альбо белае крысталічнае рэчыва, якое ня мае запаху, зьяўляецца самым папулярным псыхаактыўным прэпаратам ў сьвеце. Яно ўтрамліваецца ў гарбаце* і каве, а таксама ў некаторых газаваных напоях.
Звычайна людзі п'юцы каву для таго каб узбадзёрыць сябе, забясьпечыць энэргіяй на ўвесь дзень, але насамрэч кафэін не зьмяшчае аніякай энэргіі. Усё, што ён робіць - прымушае нас стамляцца да больш глыбокага ўзроўню, а гэта, у сваю чаргу, пагражае хранічнай стомленасьцю і нэрвовым зьнясільваньнем.
Камэрцыйны выбух, звязаны з кавай, адбуўся ў 15 ст. калі ў Стамбуле адкрыліся першыя кавярні, а першыя спробы ўжываць каву як напой адбыліся ажно ў 7 ст. калі арабы здагадаліся запарваць здробленыя зерні кавы.
Згодна з дадзенымі International Coffee Organization за мінулы год людзі выпілі больш за 151 млн. кубачкаў кавы.
Вядома, што кафэін прымушае наш арганізм актыўней выкарыстоўваць запасы адэназінтрыфасфату (АТФ; гэта малекулы, распад якіх вызваляе досыць вялікую колькасьць энэргіі). АТФ нагадвае стрэльбу з трыма фасфатнымі кулямі. Такая стрэльба пасьля трох стрэлаў па бялковым малекулам прымушае іх працаваць, а сама пераўтвараецца ў адэназін. Наяўнасьць гэтага фэрмэнту ў клетка і тканках арганізву сьведчыць пра сур'ёзную стомленасьць.
У той жа час кафэін блякуе рэцэптары адэназіна і, такім чынам, здымае пачуцьцё стомы. Дарэчы па такім сцэнары працуюць і больш моцныя прэпараты накшталт амфэтаміну.
Найбольшая доза, якую вы можаце сабе дазволіць - гэта 300 мг. кафэіну ў дзень. Гэта прыкладна 4 кубкі па 150 мл. але ж гэты паказьнік залежыць і ад спосабу запарваньня кавы.
Што будзе, калі стала перавышваць норму? Нічога добрага. З часам вы атрымаеце хісткую сардэчна-судзінавую сыстэму і кафэінавую залежнасьць.
* утрыманьне кафэіну ў гарбаце складае ад 8 да 20 мг на 100 г.
для параўнаньня, у здробленай кавы гэты паказьнік вагаецца ад 40 да 200 мг на 100 г.